NOWY KWARTALNIK O ENERGII, GOSPODARCE I NOWYCH TECHNOLOGIACH polish energy brief

Zmiany w japońskim sektorze energetycznym?-Małgorzata Citko

Opinie i komentarze 6 lipca 2012, 12:23
<p style="text-align: justify;"><a rel="attachment wp-att-2541" href="http://www.jagiellonski.pl/?attachment_id=2541"><img class="alignleft size-medium wp-image-2541" title="M.Citko_zdjecie" src="http://www.jagiellonski.pl/wp-content/uploads/2012/07/M.Citko_zdjecie-208x300.jpg" alt="" width="208" height="300" /></a>Japonia od wielu lat znana jest na świecie jako kraj o znikomych ilościach złóż surowców naturalnych i jednocześnie kraj z niezwykle wysokim poziomem konsumpcji energii. Jej całkowite zużycie wyniosło w Japonii w 2010 r. o ok. 500 mln ton odpowiednika ropy naftowej. Udział surowców naturalnych przedstawiał się wtedy następująco: ropa naftowa – 46 proc., węgiel – 21 proc., gaz ziemny – 17 proc., energia jądrowa – 11 proc., energia wodna – 3 proc., inne odnawialne źródła energii – 1 proc. Ok. 75 proc. energii produkowanej w Japonii pochodzi z surowców importowanych.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Natura (okazała się) silniejsza</strong> Pierwszy reaktor atomowy uruchomiono w Japonii w 1966 r., ale to od 1973 r. produkcja energii jądrowej stała się priorytetem japońskiego sektora energetycznego. W marcu 2011 r. energia atomowa sięgnęła poziomu ok. 30 proc. całkowitej konsumpcji energii. Japonia była wówczas trzecim, po Stanach Zjednoczonych i Francji, największym na świecie producentem energii jądrowej. Priorytetem rządu Japonii był zaś wzrost udziału energii atomowej w całkowitej rocznej konsumpcji energii do ok. 40 proc. w 2017 r. i ok. 50 proc. w 2030 r. Plany te pokrzyżowała Japonii natura, kiedy 11 marca 2011 r., w odległości ok. 70 km od linii brzegowej wybrzeża Sendai w regionie Tohoku, w północnym regionie wyspy Honshu, zanotowano trzęsienie ziemi o sile ok. 9,0 w skali Richtera, które spowodowało falę tsunami. Szkody spowodowane przez katastrofę stały się przyczyną niemal natychmiastowego odcięcia ok. 6,800 MW energii elektrycznej w czterech elektrowniach atomowych o całkowitej mocy produkcyjnej 12 tys. MW. Tuż po katastrofie analitycy przewidywali, że w Japonii zwiększy się zapotrzebowanie na import ropy naftowej i gazu ziemnego w celu uzupełnienia braków w produkcji energii (zwiększenie konsumpcji przewidywano odpowiednio o ok. 230 tys. bbl/d oraz 3 mln m3/d). Poniesione szkody były jednak tak znaczące, że w regionie Sendai, najbardziej dotkniętym katastrofą, zapotrzebowanie na energię początkowo bardzo spadło.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Kontrowersje wokół energii jądrowej</strong> Katastrofy w elektrowniach atomowych w prefekturze Fukushima spowodowały, że do końca 2011 r. stopniowo zatrzymano prace większości reaktorów z powodu konieczności przeprowadzenia kontroli. Środki ostrożności przedsięwzięto ze względów bezpieczeństwa, ale również z powodu wielu kontrowersji powstałych wokół energii jądrowej w Japonii i na całym świecie. Wielu analityków zadaje pytanie, jakie zmiany nastąpią zatem w japońskim sektorze energetycznym, ponieważ jakieś nastąpić muszą?. Istnieją opinie, że presja społeczności międzynarodowej, japońskiej opinii publicznej, jak również niektórych kręgów politycznych w Japonii, może sprawić, iż w perspektywie długoterminowej kraj ten zostanie zmuszony do znacznego ograniczenia lub nawet zaniechania produkcji energii atomowej.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Kluczowe znaczenie dla przyszłości</strong> Wygląda jednak na to, że Japonia nie zamierza tak szybko rezygnować z energii jądrowej zwłaszcza, biorąc pod uwagę wsparcie wielu krajów azjatyckich, które również nie mają w planach eliminacji projektów budowy elektrowni atomowych. Pomimo deklaracji japońskiego Ministerstwa Gospodarki, Handlu i Przemysłu (METI) w Energy White Paper 2011 w październiku 2011 r., że rząd poczyni wysiłki, aby w przyszłości zależność Japonii od produkcji energii jądrowej była znacznie mniejsza niż w marcu 2011 r. oraz iż czas najwyższy zwrócić się w stronę odnawialnych źródeł energii, Tokyo Electric Power Company (TEPCO) ogłosiła 28 kwietnia 2012 r., że opracowała już plany stopniowego uruchomienia reaktorów we wszystkich posiadanych przez siebie elektrowniach atomowych w ciągu najbliższych dwóch lat. W rzeczywistości w japońskiej prasie mówi się o uruchomieniu części reaktorów już latem 2012 r. Jednak priorytety rządowe oraz te prywatnych firm bardzo się różnią w kwestii produkcji energii jądrowej w Japonii. W międzyczasie japoński sektor energetyczny ulega stopniowym przemianom, które, choć trudno jest w chwili obecnej zbadać i komentować, będą zapewne miały kluczowe znaczenie dla przyszłości Japonii. Najbardziej widocznymi na pierwszy rzut oka zachodzącymi zmianami od marca 2011 r. są całkowite niemal wstrzymanie produkcji energii jądrowej oraz zwiększony import i konsumpcja ropy naftowej oraz gazu ziemnego.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Podstawowe informacje o sektorze energetycznym Japonii</strong> Japonia posiada niewiele źródeł energii na terenie swojego kraju i jest energetycznie samowystarczalna jedynie w ok. 16 proc. Jednocześnie jest trzecim największym na świecie konsumentem energii po Stanach Zjednoczonych i Chinach oraz trzecim największym importerem ropy naftowej. Japonia jest również największym na świecie importerem ciekłego gazu ziemnego (ok. 97 proc. zasobów pochodzi z importu) oraz węgla (ok. 99 proc. zasobów pochodzi z importu). Z powodu braku wystarczających złóż surowców naturalnych na terenie Japonii firmy japońskiego sektora energetycznego od wielu lat uczestniczą w projektach wydobycia i produkcji surowców energetycznych poza granicami kraju. Firmy japońskie dostarczają usług inżynierskich, konstrukcyjnych, finansowych oraz menedżerskich przy tego rodzaju projektach na całym świecie. W Japonii istnieje ponadto rządowy program badań nad źródłami oraz produkcją energii, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Japonii oraz zmniejszenie emisji CO2 do atmosfery. Ropa naftowa nadal pozostaje w Japonii głównym źródłem pozyskiwania energii, choć od lat 70. XX w. do 2009 r. udział tego surowca w całkowitej konsumpcji energii spadł z 80 do 46 proc. Węgiel również pozostaje znaczącym surowcem naturalnym dla japońskiego sektora energetycznego, ale to gaz ziemny i energia jądrowa do marca 2011 r. przez wiele lat sukcesywnie zyskiwały na znaczeniu jako źródła pozyskiwania energii w tym kraju. Energia hydroelektryczna oraz odnawialne źródła energii nadal stanowią stosunkowo niewielką część całkowitej konsumpcji energii w Japonii.</p> <p style="text-align: justify;"><em>Pierwotnie opublikowano w "Gazecie Finansowej", nr 26/2012. </em></p>
Projekt i wykonanie: Sebastian Safian
Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności   
OK