NOWY KWARTALNIK O ENERGII, GOSPODARCE I NOWYCH TECHNOLOGIACH polish energy brief

Komentarz do badania „Wprowadzenie ustawy dotyczącej pomocy frankowiczom według Polaków i kredytobiorców”

Analiza 22 lutego 2019, 09:24
Komentarz do badania „Wprowadzenie ustawy dotyczącej pomocy frankowiczom według Polaków i kredytobiorców”

Polecamy Państwa uwadze analizę i komentarz dr Bartłomieja Biskupa z Uniwersytetu Warszawskiego do badania „Wprowadzenie ustawy dotyczącej pomocy „frankowiczom” według Polaków i kredytobiorców” dla Instytutu Jagiellońskiego.


Wnioski:

  • Wśród Polaków spada zainteresowanie sytuacją „frankowiczów” i kwestią pomocy dla nich, temat nie jest już tak medialny, a co za tym - atrakcyjny
  • Większość Polaków (68 procent) jest przeciwna pomocy osobom posiadającym kredyt we frankach
  • ​Większość Polaków (65 procent) uważa, że ustawa jest niesprawiedliwa względem ogółu Polaków i względem kredytobiorców złotówkowych
  • Ponad połowa Polaków i kredytobiorców uważa, że na pomocy skorzystają przede wszystkim osoby, których kredyty mają największą wartość
  • Obserwujemy znaczny spadek poparcia dla pomocy dla kredytobiorców. 41 procent Polaków chce, by państwo udzieliło im pomocy, co w porównaniu do badań z ubiegłych lat oznacza spadek o 10 punktów procentowych
  • Polacy najczęściej chcą głosować na Prawo i Sprawiedliwość, ale wśród kredytobiorców nadal największą popularnością cieszą się partie liberalne
  • Większość Polaków przyznaje, że pomoc dla „frankowiczów” nie wpłynęłyby na ich preferencje wyborcze
  • Równocześnie wśród osób, u których preferencje miałyby się zmienić, pomoc spowodowałaby spadek notowań Prawa i Sprawiedliwości oraz prezydenta Andrzeja Dudy. Prezydent straci jednak mniej niż PiS
  • Wprowadzenie pomocy dla „frankowiczów” spowoduje, że co dziesiąty Polak chętniej zagłosuje na partie opozycyjne
  • Najmniej partia rządząca straci, jeśli wycofa się z pomysłu wsparcia „frankowiczów”
  • Zdaniem badanych, politycy wykorzystują sprawę „frankowiczów”, by zaistnieć medialnie, a nie realnie pomóc

          Aktualnie dyskusję na temat potencjalnych rozwiązań dotyczących pomocy osobom posiadającym walutowe kredyty hipoteczne śledzi mniej niż jedna czwarta Polaków (23 procent badanych), a grupa interesująca się działalnością organizacji, które zajmują się sprawami osób mających kredyty hipoteczne, jest bardzo mała (8 procent).

          Dla porównania w latach poprzednich zainteresowanie sposobami pomocy kredytobiorcom deklarowało – kolejno w latach 2016 i 2017 – 53 i 42 procent ankietowanych. O ile różnica w wynikach badań w tych latach nie była tak duża (11 punktów procentowych), o tyle w roku ubiegłym, w porównaniu z 2016, doszło do spadku zainteresowania tą kwestią aż o 30 punktów procentowych (z 53 do 23), a rok do roku aż o 19 punktów procentowych.

          Najbardziej zaktywizowaną grupą badanych są kredytobiorcy frankowi, którzy najczęściej śledzą dyskusję na temat pomocy osobom posiadającym walutowe kredyty hipoteczne oraz działalność organizacji z nimi związaną.

          Zwolennikami pomocy dla kredytobiorców jest 41 procent Polaków, przy czym najwyższy odsetek z nich uważa, że wszystkie osoby, które mają trudności ze spłatą kredytów, niezależnie od waluty posiadanego kredytu, powinny otrzymać pomoc. Dla porównania w roku 2016 taką postawę deklarowała większość (52 procent) badanych Polaków, a w 2017 – 51 procent. Spadek poparcia dla tego rozwiązania jest więc znaczny.

          Obecnie nieco ponad połowa Polaków (51 procent) jest zdania, że żaden kredytobiorca nie powinien otrzymywać pomocy od państwa w celu spłaty kredytu. W porównaniu do lat poprzednich widoczna jest zmiana stanowiska Polaków w tej kwestii. W poprzednich latach był odwrotnie. Większość 51 procent badanych w 2017 roku opowiadało się za pomocą dla kredytobiorców hipotecznych ze strony instytucji publicznych, a w 2016 roku zwolennikami tego rozwiązania było 52 procent badanych. Ponad połowa Polaków (55 procent) i kredytobiorców (54 procent) zgadza się z przekonaniem, że na pomocy dla posiadaczy kredytów hipotecznych skorzystają przede wszystkim osoby, których kredyty mają najwyższą wartość. Opinia ta nieco rzadziej podzielana jest przez kredytobiorców frankowych.

          Z najnowszego badania wynika również, że zwolennicy wsparcia kredytobiorców najczęściej są zdania, że wszystkie osoby, które mają kredyt, powinny być objęte pomocą, niezależnie od waluty zobowiązania (17 procent ankietowanych). W latach poprzednich odsetek ten był nieznacznie wyższy – 21 procent zarówno w roku 2016 jak i 2017. Co istotne, w każdym z badanych okresów, wśród osób popierających pomysł pomocy kredytobiorcom największą grupę stanowiły osoby posiadające kredyt we frankach szwajcarskich.

          Ponad dwie trzecie Polaków to przeciwnicy udzielania pomocy kredytobiorcom frankowym (68 procent). 22 procent jest natomiast zwolennikami wsparcia tych osób przez państwo. W latach poprzednich podobne postawy deklarowała podobna liczba badanych. W 2017 „przeciw” było 67 procent ankietowanych, a „za” 24 procent. W roku 2016 kolejno były to wartości – 67 i 26 procent. Można tu więc zauważyć nieznaczny trend wzrostu liczby przeciwników i spadku zwolenników pomocy osobom z kredytami we frankach szwajcarskich.

          Wśród czynników, które badani wskazują najczęściej jako powody, dla których opowiadają się przeciwko pomocy dla „frankowiczów” jest to, że ich zdaniem umów należy dotrzymywać, państwo nie powinno zmieniać warunków zawieranych przez ludzi umów oraz fakt, że problem pojawił się dopiero wtedy, gdy kurs franka szwajcarskiego stał się niekorzystny. W opozycji do powyższych, zwolennicy pomocy „frankowiczom” przywołują argumenty takie jak to, że nikt nie przewidział, że frak szwajcarski będzie tak drogi , trudna sytuacja finansowa tych osób, jak również opinia, że kredytobiorcy frankowi zostali oszukani.

          Równocześnie prawie połowa (49 procent) ogółu badanych uważa pomoc „frankowiczom” ze strony państwa za sprawiedliwą, podczas gdy 41 – za niesprawiedliwą. W tej kwestii opinia Polaków uległa diametralnej zmianie. W 2017 roku zaledwie 22 procent badanych uznało wsparcie dla osób posiadających kredyty we frankach szwajcarskich za sprawiedliwe, a 71 procent uznało takie rozwiązanie za niesprawiedliwe. Jeszcze wyraźniejszą różnicę można zaobserwować, porównując wyniki badań z 2016 roku, kiedy pomoc „frankowiczom” za sprawiedliwą uznawało zaledwie 20 procent badanych, a za niesprawiedliwą – aż 74 procent.

          Na przestrzeni ostatnich lat doszło więc do bardzo dużej zmiany, jeśli chodzi o poczucie sprawiedliwości względem pomocy dla frankowiczów. Nastąpił znaczny wzrost popularności opinii, że takie wsparcie byłoby sprawiedliwe – o 29 punktów procentowych w porównaniu do 2016 roku. Opinia przeciwna straciła na popularności o 33 punkty procentowe w analogicznym okresie.

          Niezmiennie grupą badanych, w której przeważała opinia, że wsparcie dla „frankowiczów” byłoby sprawiedliwe, była ta składająca się z osób posiadających kredyt we frankach szwajcarskich.

          Co ważne, trzy czwarte Polaków uważa, że wspieranie „frankowiczów” jest niesprawiedliwe w stosunku do osób, które mają kredyt w innych walutach, 65 procent z nich dostrzega brak sprawiedliwości takiego rozwiązania wobec  osób, które maja kredyt w złotówkach, ale także ogółu Polaków. Niemal dwie trzecie Polaków jest zdania, że pomaganie kredytobiorcom frankowym jest niesprawiedliwe wobec tych, którzy trzymają pieniądze w bankach.

          Wśród Polaków dominuje negatywne podejście do prezydenckiego projektu ustawy o pomocy kredytobiorcom w trudnych warunkach ekonomicznych oraz posiadaczom kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich. Przeciwko wprowadzeniu go w życie opowiada się 37 procent badanych Polaków. W grupie kredytobiorców odsetek ten wynosi 47 procent, a wśród osób z kredytem we frankach – 37. Z kolei za zwolenników projektu uznaje się co czwarty Polak (26 procent), 22 procent wszystkich kredytobiorców i 30 procent „frankowiczów”. Wydaje się zatem, że o ile Polacy wsparcie dla kredytobiorców we frankach uznaliby za sprawiedliwie, to już większość z tego narzędzia by nie skorzystała, uznając to za niesprawiedliwe wobec innych kredytobiorców i wobec całego społeczeństwa.

          Ponad połowa Polaków i kredytobiorców uważa, że na pomocy dla posiadaczy kredytów hipotecznych skorzystają przede wszystkim osoby, których kredyty mają najwyższą wartość. Opinię podziela z kolei co czwarty kredytobiorca frankowy.

          Aktywność wyborcza wśród badanych delikatnie wzrosła. Aż 73 procent badanych Polaków zamierza wziąć udział w wyborach do Sejmu, z czego ponad połowa tej grupy jest zdecydowana w tej kwestii. Co czwarty Polak deklaruje, że nie weźmie udziału w głosowaniu. W porównaniu z latami poprzednimi można odnotować wzrost aktywności Polaków na tym polu – w 2016 chęć wzięcia udziału w wyborach deklarowało 69 procent badanych, w 2017 – 68.

          Kredytobiorcy są znacznie bardziej zaktywizowani w porównaniu do ogółu Polaków. Aż 88 procent osób w tej grupie deklaruje zamiar udziału w wyborach. Jednak to „frankowicze” spośród wszystkich grup posiadających kredyty najczęściej deklarują zadeklarowali zamiar udziału w głosowaniu.

          Wśród Polaków w badaniu najwyższym poparciem cieszy się Prawo i Sprawiedliwość (29 procent) oraz Platforma Obywatelska (22 procent). Pozostałe partie otrzymałyby zdecydowanie mniej głosów.

          Wśród kredytobiorców największą popularnością cieszy się Platforma Obywatelska. Głos na nią planuje oddać co czwarty badany. Na PiS zagłosować chce
19 procent badanych z te grupy. Wśród „frankowiczów” różnica pomiędzy wyborcami obu partii wynosi 10 punktów procentowych. Na PO zagłosować chce 29 procent badanych z tej grupy, a na PiS – 19. Również w latach poprzednich wśród kredytobiorców przeważały sympatie wobec partii liberalnych – w 2016 była to Nowoczesna, a w 2017 – Platforma Obywatelska. Można zatem stwierdzić, że preferencje polityczne kredytobiorców nie zmieniają się zbytnio, ostatnia zmiana na korzyść Nowoczesnej i teraźniejsza na korzyść Platformy Obywatelskiej są de facto przesunięciami wewnątrz tego samego elektoratu, który fluktuuje między tymi dwoma partiami. Kłopoty Nowoczesnej spowodowały odebranie części jej poparcia przez PO wśród ogółu badanych  i analogicznie stało się w grupie kredytobiorców.

          Wyniki ostatniego badania wskazują, że wprowadzenie pomocy wyłącznie dla posiadaczy kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich nie miałoby dużego wpływu na preferencje wyborcze większości Polaków. Niemniej jednak takie rozwiązanie legislacyjne odbiłoby się negatywnie na notowaniach partii rządzącej. 23 procent badanych deklaruje, że zniechęciłoby ono do głosowania na PiS, 18 – że popsułoby to ich ocenę prezydenta Andrzeja Dudy, a co dziesiąty ankietowany byłby skłonny chętniej zagłosować na partie opozycyjne.

          Wśród kredytobiorców wyniki wyglądają podobnie – co czwartego pomoc „frankowiczom” zniechęciłaby do partii rządzącej, a 15 procent przekonała do opozycji.

          Wart odnotowania jest fakt, że gdyby Prawo i Sprawiedliwość zrezygnowało z wprowadzenia pomocy kredytobiorcom frankowym, co czwarty Polak byłby z tego powodu zadowolony, a co piąty odebrałaby to negatywnie. Aż połowie badanych kwestia pomocy „frankowiczom” jest jednak obojętna. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku notowań prezydenta – 30 procent badanych rezygnację z inicjatywy przyjęłoby pozytywnie, 12 – negatywnie, a dla większości ta kwestia pozostaje obojętna.

          Równocześnie w opinii większości (73 procent) Polaków, politycy jedynie wykorzystują temat pomocy „frankowiczom”, by pokazać się w mediach. Zaledwie co dziesiąty (11 procent) uważa, że politycy faktycznie chcą pomóc kredytobiorcom frankowym.


▶  RAPORT 3: Wprowadzenie ustawy dotyczącej pomocy frankowiczom według Polaków i kredytobiorców


 

Projekt i wykonanie: Sebastian Safian
Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności    Jak wyłączyć cookies?
OK