NOWY KWARTALNIK O ENERGII, GOSPODARCE I NOWYCH TECHNOLOGIACH polish energy brief

Perspektywy rozwoju offshore na Morzu Bałtyckim i współpraca państw regionu. Raport CEEP

Publikacje 1 grudnia 2020, 11:38
Perspektywy rozwoju offshore na Morzu Bałtyckim i współpraca państw regionu. Raport CEEP

W perspektywach rozwóju morskiej energetyki wiatrowej na Morzu Bałtyckim autorstwa Aleksandry Lewandowskiej, ekspertka z Instytutu Jagiellońskiego opisuje możliwości wykorzystania potencjału Bałtyku w perspektywie długoterminowej. W ramach tych działań państwa regionu mogłyby połaczyć siły i zwiększyć zainstalowane moce do 85 GW do 2050 roku. Polacy powinni śledzić każde działanie zmierzające do tego celu z uwagi na to, że polityka energetyczna Polski do 2040 roku wskazuje, że morskie farmy wiatrowe będą jedną z kluczowych technologii OZE w Polsce.

 

Według WindEurope, z około 22 GW mocy zainstalowanych na morzu w UE, tylko 2 GW są zainstalowane na Morzu Bałtyckim. Z raportu WindEurope wynika, że do 2030 roku 9 GW może być z łatwością zainstalowane w tym regionie. Dzięki wsparciu rządowemu i współpracy pomiędzy krajami bałtyckimi, ilość ta mogłaby zostać zwiększona do ponad 14 GW, a do 2050 roku zainstalowane moce mogłyby osiągnąć 85 GW. Dzięki temu Morze Bałtyckie stałoby się drugim co do wielkości po Morzu Północnym obszarem dla morskiej energii wiatrowej. Obliczona przez Komisję Europejską skumulowana potencjalna moc zainstalowana na Morzu Bałtyckim wynosi ponad 93 GW, przy zdolności wytwórczej wynoszącej 325 TWh/rok. Inwestycje w modernizację i rozbudowę sieci energetycznych na lądzie, a także w systemy magazynowania i zarządzania energią są niezbędne do pełnego wykorzystania potencjału morskiej energetyki wiatrowej.  Wydajna sieć elektroenergetyczna mogłaby odblokować wymianę energii elektrycznej pomiędzy poszczególnymi krajami na Morzu Bałtyckim.

W artykule przeanalizowano stan rozwoju energetyki morskiej w Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii oraz ich plany na przyszłość w tym zakresie. Polityka energetyczna Polski do 2040 roku (PEP2040) wskazuje, że morskie farmy wiatrowe będą jedną z kluczowych technologii OZE w Polsce. Maksymalny roczny wzrost mocy zainstalowanej w systemie elektroenergetycznym został ustalony na poziomie 1,2 GW dla morskich farm wiatrowych, aby do 2040 roku osiągnąć 10 GW mocy zainstalowanej na Bałtyku. Nowa wersja ustawy, która będzie regulować kwestie związane z morzem w Polsce, jest w trakcie konsultacji międzyresortowych i wkrótce zostanie przedstawiona parlamentowi. Celem ustawy o morskiej energetyce wiatrowej jest stworzenie zachęt dla inwestorów w zakresie morskiej energetyki wiatrowej w celu przyspieszenia budowy farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim.

Wsparcie dla morskich farm wiatrowych będzie udzielane przez 25 lat, a inwestorzy zostaną podzieleni na dwie grupy. Ze względu na wysokie koszty inwestycyjne, maksymalny okres wsparcia dla morskich farm wiatrowych będzie wynosił 25 lat, a nie 15 lat, jak w przypadku innych technologii OZE. Maksymalna moc znamionowa morskich farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim w ramach dwustronnej umowy o różnicę (CfD) pomiędzy inwestorem a regulatorem wynosi 5,9 GW (system wsparcia - faza pierwsza). Ta formuła wsparcia będzie trwała do końca czerwca 2021 roku. W drugiej fazie rząd polski planuje zorganizować dwa przetargi morskie na 2,5 GW każdy - pierwszy w 2025 roku, a drugi w 2027 roku. Projekt ustawy o gospodarce morskiej ma zostać przedłożony parlamentowi w październiku tego roku.

Zgodnie z przyjętą przez Litwę strategią energetyczną, do 2030 roku 45% energii produkowanej w kraju ma pochodzić z odnawialnych źródeł energii. Do 2050 roku wskaźnik ten ma wzrosnąć do 100%. Kluczową rolę będzie odgrywać energia wiatrowa, której udział w krajowym koszyku energetycznym powinien osiągnąć nie mniej niż 55% w 2030 roku i co najmniej 65% w 2050 roku. Rząd litewski przyjął koncepcję rozwoju energetyki morskiej pod koniec czerwca 2020 roku. Jako model finansowy wspierający budowę i funkcjonowanie morskich farm wiatrowych wybrano kontrakt różnicowy. Pierwsza aukcja na budowę morskich farm wiatrowych ma zostać przeprowadzona w 2023 roku. Litwa zamierza zwiększyć moc zainstalowaną w elektrowniach wiatrowych do 700 MW do końca 2030 roku i przewiduje się, że pierwsza elektrownia rozpocznie pracę w 2028 roku. Morska energetyka wiatrowa może dostarczyć do 25 proc. energii elektrycznej zużywanej w kraju.

Zgodnie z Narodowym Planem Energetyki i Klimatu Łotwy 2021-2030, 55 MW całkowitej mocy netto elektrowni wiatrowych do 2028 roku może być pokryte przez morskie farmy wiatrowe. Rząd łotewski nie ma jak dotąd planów samodzielnego inwestowania w morskie farmy wiatrowe w ramach swojej strategii na razie. Wynika to z faktu, że dwie wcześniej planowane farmy wiatrowe napotkały niekorzystne otoczenie regulacyjne i ich budowa nie będzie miała miejsca.  Drugim powodem jest konieczność uregulowania historycznych nadpłat na projekty związane z energią odnawialną, co powstrzymało wysiłki łotewskiego Ministerstwa Gospodarki na rzecz wspierania wzrostu nowych mocy, w tym na morzu.

Zgodnie z "Narodowym planem rozwoju sektora energetycznego do 2030 roku" przyjętym w 2017 roku, Estonia chce zapewnić konsumentom "rozsądne" ceny energii w akceptowalnych warunkach środowiskowych i utrzymać konkurencyjność gospodarki. Rządy Estonii i Łotwy planują wspólny projekt offshore. Instalacja miałaby zostać zbudowana w Zatoce Ryskiej o mocy 1 GW, aby przyczynić się do bezpieczeństwa zużycia energii elektrycznej w obu krajach. Będzie to pierwszy transgraniczny projekt tego typu. Będzie to pierwszy transgraniczny projekt tego rodzaju.

Żródło: CEEP.be

Projekt i wykonanie: Sebastian Safian
Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Polityka Prywatności   
OK