Wydarzenia

[RELACJA] Konferencja Rynek Opinii ,,Energetyka, Gospodarka, Społeczeństwo”

18 marca 2021, 15:49 /
[RELACJA] Konferencja Rynek Opinii ,,Energetyka, Gospodarka, Społeczeństwo”

Pierwsza konferencja Rynku Opinii, nowego projektu Instytutu Jagiellońskiego pod tytułem ,,Energetyka, Gospodarka, Społeczeństwo” odbyła się 3 marca 2021 roku. Głównymi tematami wydarzenia były transformacja energetyczna i rozwój morskich farm wiatrowych w Polsce, a również odbudowa gospodarki oraz nowy ład społeczny po pandemii koronawirusa.

 

Pierwszym elementem spotkania było przedstawienie przez eksperta Instytutu Jagiellońskiego, lidera działu Energetyka i Środowisko Krystiana Krupy wyników analizy Instytutu dotyczącej transformacji energetycznej Polski. Według analizy inwestycje w przebudowę polskiego miksu wytwórczego energii elektrycznej mogą przełożyć się na ok. 616 tys. nowych miejsc pracy do 2050 roku. Co więcej, efektem tego procesu może być spadek średniej ceny hurtowej energii. Eksperci oszacowali, że transformacja przyczyni się do obniżenia średnich cen hurtowych o 5 procent w roku 2030 oraz o 26 procent w roku 2050 względem obecnych poziomów.

Spotkanie było podzielone na trzy odrębne debaty, podczas których polscy eksperci ze świata polityki, ekonomii i biznesu dyskutowali na temat zmian w polskiej energetyce i gospodarce. W pierwszej pod tytułem „Zielone inwestycje odpowiedzią na skuteczną transformacje energetyczną w Polsce?” wzięli udział wiceminister klimatu i środowiska Adam Guibourgé-Czetwertyński, wiceprezes ds. komunikacji City Solutions Fortum Izabela van den Bosche, wiceprezes zarządu ds. finansowych Polskiej Grupy Energetycznej Paweł Strączyński, wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej dr Kamila Tarnacka oraz wiceprezes zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. Wojciech Hann. Moderatorem pierwszej dyskusji był redaktor naczelny BiznesAlert.pl Wojciech Jakóbik.

Wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński podkreślił, że jeżeli chodzi o gaz to Polska ma w tym zakresie kilka zagadnień. – Jest różnica między produkcją energii gdzie mamy rozwiązania niskoemisyjne, ale przy produkcji ciepła te możliwości są bardzo ograniczone. Gaz jest emisyjny wiec musimy mieć plan na transformacje w dalszej perspektywie. Będziemy inwestować w rozwój biogazowni i czystego wodoru, bo jest to sposób na dłuższą perspektywę w eliminacji emisji – powiedział.

Z kolei wiceprezes Paweł Strączyński zaznaczył, że Unia Europejska nie pokryje całkowitego kosztu transformacji energetycznej w Polsce, a naszego kraju nie stać na przeprowadzenie jej w oparciu o środki krajowe, tak jak miało to miejsce w Niemczech. Z tego względu plany grupy w zakresie rozwijania odnawialnych źródeł energii muszą być racjonalne. Wiceprezes zapowiedział, że PGE zamierza przeznaczyć 75 miliardów złotych na inwestycje w farmy wiatrowe, fotowoltaikę, nowoczesne sieci przesyłowe i ciepłownictwo. – Za te pieniądze powstanie co najmniej 2,5 GW w farmach morskich, około 3 GW w fotowoltaice oraz około 1 GW w farmach lądowych – mówił.

Następnie głos zabrała wiceprezes Izabela van den Bosche, która przyznała, że obecnie inwestycje tylko w zielone źródła są na razie niemożliwe. Przekonujemy Komisję Europejską do finansowania inwestycji w gaz czy w energetykę jądrową – powiedziała. Dodała, że przejście do gospodarki opartej o źródła całkowicie bezemisyjne powinno być przeprowadzane w sposób rozważny i odpowiedzialny. Fortum jednocześnie inwestuje w źródła bezemisyjne, takie jak fotowoltaika czy wiatr, ale również w źródła emitujące dwutlenek węgla, czyli np. w spalarnie odpadów.

Dr Kamila Tarnacka podkreśliła, że morskie farmy wiatrowe dopiero stopniowo rozwijają się na świecie. – Podążamy za Wielką Brytanią czy państwami skandynawskimi. Inwestorzy, którzy podjęli ryzyko by uzyskać pozwolenia na budowę offshore byli zablokowani dopóki nie mieli jasnej perspektywy wsparcia. To skomplikowany długi proces, wymagający wsparcia państwa. W naszej ocenie, porty nie dadzą sobie same rady – powiedziała.

Wiceprezes zarządu Wojciech Hann wyjaśnił, że istnieją projekty zielone, które już działają i których finansowanie nie sprawia trudności, czyli np. OZE i termomodernizacja. Projekty, które są w trakcie realizacji to np. gospodarka obiegu zamkniętego. – Wodór czy magazyny energii to projekty, gdzie finansowań na tę chwilę nie widać. Minie kilka miesięcy bądź lat zanim doczekamy się działania komercyjnego tych projektów – zapowiedział.

Podczas następnej debaty pod tytułem ,,Jak odbudować gospodarkę po pandemii? Kluczowe narzędzia i strategie’’ eksperci rozmawiali o nowym polski ładzie, strategiach inwestycyjnych i roli giełdy w czasie kryzysu. W drugim panelu wzięli udział prezes Pekao SA Leszek Skiba, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak, prezes Giełdy Papierów Wartościowych dr Marek Dietl, ekspert Instytutu Jagiellońskiego dr Artur Bartoszewicz oraz główny ekonomista Ministerstwa Finansów Łukasz Czernicki. Rozmowy moderowała redaktor 300Gospodarka Katarzyna Mokrzycka.

Ekonomista Łukasz Czernicki zwrócił uwagę na to, że cyfryzacja i walka ze zmianami klimatu, są obszarami, które będą pochłaniać olbrzymie środki. Uważa za dobre rozwiązanie to, że pieniądze w ramach KPO będą na to przeznaczone, ponieważ jest obszar wspierający konkurencyjność gospodarki. – Obserwujemy teraz przetasowanie na świecie w związku z łańcuchem dostaw. Czas KPO dobrze wpisuje się i uzupełnia finansowanie unijne, gdzie większość środków trafi do nas, gdy niektóre projekty jeszcze się nie rozkręca. Oprócz grantów ważne są środki, które możemy uzyskać w formie pożyczek. Wydaje się, że to najtańszy sposób finansowania projektów inwestycyjnych, które popchną gospodarkę do przodu – stwierdził.

Według Piotra Araka należy najpierw wydatkować środki bezzwrotne z UE, a dopiero później sięgnąć po preferencyjne kredyty. – W samym KPO są tez projekty, których nie uda się zrealizować przez harmonogram czasowy lub przez to, że Komisja Europejska uzna je za nierealistyczną propozycje, ponieważ nie uda się uzyskać procesu przetargowego. Ważne jest to by wykorzystać to za co nie musimy płacić – uważał.

Dr Artur Bartoszewicz zauważa, że należy patrzeć na KPO w szerszej perspektywie. Nie tylko na jako dobrze skonstruowany dokument, ale system wielopoziomowego zarządzania.Widzę w KPO kopiowanie innych tego typu dokumentów. Nie jest to rozwiązanie nadzwyczajne. Możemy napisać wszystko w dokumencie, ale pytanie, czy te projekty uda się zrealizować w określonym czasie. Nie potrafimy uznać, że KPO nie powinno wchodzić w buty wieloletniemu planu finansowemu państwa – mówił.

Z kolei prezes Leszek Skiba zaznaczył, że mechanizm podatkowy, który ma ugasić krótkoterminowy pożar nie gwarantuje stabilnego systemu podatkowego. – Podatki nie rozwiązują problemu, mechanizm podatkowy gasi krótkoterminowy pożar, ale nie gwarantuje stabilności systemu podstokowego, gdy pojawia się inflacja.

Polska zawsze miała trochę niższy udział w inwestycjach niż kraje Europy Środkowej czyli np. Czechy czy Węgry. Pandemia koronawirusa doprowadziła do spadku tego udziału. Mimo tego, że nasze inwestycje mieściły się w średnich unijnych, to wciąż były relatywnie niskie – powiedział prezes GPW Marek Dietl.

W kolejnej części spotkania redaktor BiznesAlert.pl Mariusz Marszałkowski zaprezentował publikację Instytutu Jagiellońskiego ,,Gdzie jest Polska?’’. Jest to książka, która opisuje Polskę i świat pod kątem sfery polityki międzynarodowej, gospodarczej oraz społecznej. W tworzeniu publikacji wzięli udział najwybitniejsi eksperci, ekonomiści i naukowcy. Projekt został opracowany we współpracy z Polską Agencją Prasową i jest dostępny do pobrania na stronie internetowej Instytutu.

Czwarta debata konferencji nosiła tytuł ,,Europa po pandemii czy czeka nas nowy porządek społeczno-gospodarczy?’’ i skupiła się na rozważaniach geopolitycznych w kontekście radzenia sobie państw z pandemią koronawirusa. W rozmowach wzięli udział dr Jan Parys, dr Wojciech Myślecki oraz dr Józef Orzeł. Rozmowy moderowała dziennikarka TVP Dominika Cosic.

Dr Jan Parys zwrócił uwagę na to, jak wzrosło znaczenie zasobów medycznych, gdzie przedtem liczyły się technologie i militaria. – Okazało się że posiadanie nowoczesnych technologii medycznych jest równoznaczne z posiadaniem rakiet. Chiny stały się potęgą gospodarcza na świecie i to właśnie dlatego one dostarczyły szczepionki. USA przegrały walkę w tym zakresie – podkreślił.

Z kolei dr Józef Orzeł zauważył, że kraje przestały inwestować i ulepszać służbę zdrowia. – Cały świat zaniedbał w inwestowanie w służbę zdrowia. Przygotowywał je tylko na czasy normalne, kiedy masowych zagrożeń nie ma. Najlepiej wychodzi na tym nie kraj demokratyczny, ale komunistyczne Chiny, których rynek jest regulowany przez państwo. Chińczycy potrafią jak ZSRR prowadzić państwo świadomie i celowo. Obok przewagi w najnowszych technologiach np. 5G przewagę nad resztą świata mają też na rynku walki z koronawirusem. Amerykanie z kolei mają największe straty śmiertelne na świecie.

Dr Wojciech Myślecki zasugerował, że jeżeli koronawirus to broń biologiczna Chin, to  wyrwała im się ona spod kontroli. Nie było to celowe, jednak okazało się, że Chiny były przygotowane na jego skutki. – Nie jesteśmy w stanie rozstrzygnąć, czy szczepionka była selektywna, ale słabo oddziaływała na społeczeństwo chińskie, bo być może ta szczepionka miała być ukierunkowana na silny atak – zaznaczył w kontekście radzenia sobie Chin z pandemią.

Ostatnia debata pod tytułem ,, Społeczny wymiar transformacji energetycznej’' była moderowana przez prezesa Fundacji DISE Remigiusza Nowakowskiego. Wzięli w niej udział prezes Instytutu Jagiellońskiego Marcin Roszkowski, ekspertka Instytutu Jagiellońskiego Katarzyna Obłąkowska, dyrektor programu krajowego European Climate Foundation Antoni Bielewicz oraz dr Joanna Mazurkiewicz z Instytutu Badań Strukturalnych.

Transformacja Energetyczna będzie dotykać wielu dziedzin i branż natomiast społeczne skutki będą skoncentrowane w regionach węglowych. Dlatego to regiony będą ponosić główne skutki, nie sektor. To na nich powinniśmy skupić swoja uwagę. Ważne jest zapewnienie warunków do rozwoju nowych przedsiębiorstw – uznała dr Joanna Mazurkiewicz.

Z kolei Marcin Roszkowski podkreślił, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska powstaje porozumienie sektorowe. – Przygotowywane są umowy sektorowe ułatwiające wykorzystanie lokalnej wartości energii wytworzonej w Polsce w fotowoltaice, na morzu, poprzez wykorzystanie wodoru, czy biogazu – mówił.

Katarzyna Obłąkowska zaznaczyła z kolei, że zmiana postaw społecznych to największe wyzwanie. – Rząd musi zaproponować politykę dobrego życia na Śląsku – powiedziała.

Konferencję zakończył moderujący spotkanie Wojciech Jakóbik.